همهی ما خواستار رسیدن به موفقیت ها و پیروزی های دنیوی و اخروی هستیم،اما باید بدانیم که رسیدن به موفقیت ها مخصوصا موفقیت های معنوی،نیاز به روح و نفس قوی و پاک دارد و این روح قوی زمانی به وجود میاید که بدانیم خودسازی چیست و در راه خودسازی قدم گذاشته باشیم.قرآن کتابی است که از طرف خداوند به پیامبر اسلام نازل شده تا برنامه انسان ها را در زندگانیشان مشخص و معین کند و از آنجا که روح انسان نقش اساسی در حیات اخروی و دنیوی انسان دارد،طبعا قرآن که برنامه ای برای سعادت انسان دارد،به صورت ویژه به بیان نحوه عملکرد روح انسان پرداخته است.پس میتوان اینطور گفت که ما میتوانیم از قرآن که قابل اطمینان ترین کتاب درباره انسان است کمک و بهره ببریم تا با خودسازی و چگونگی انجام آن آشنا شویم تا به موفقیت های معنوی و همچنین دنیوی خود بهتر و سریع تر دست پیدا کنیم.ما در این مقاله به بیان و بررسی آیات خودسازی در قرآن میپردازیم.
معادل خودسازی در قرآن چیست؟
در قرآن کریم آیات زیادی وجود دارد که اشاره به اهمیت خودسازی و نقش آن در زندگی دارد.ما میتوانیم از کلمه تزکیه و مشتقات آن که اشاره به نتیجه خودسازی یعنی پاکی و ساخته شدگی نفس است،استفاده نماییم،کلمه تزکیه و مشتفاتش در قرآن حدود 28 مرتبه ذکر شده که تعدادی از آنها به بحث ما یعنی خودسازی مربوط است که ما در ادامه سعی کرده ایم به تمامی آنها اشاره نماییم و ابعداد آن را بررسی نماییم.
اهمیت خودسازی در قرآن
در اهمیت خودسازی و تزکیه همان قدر میتوان گفت که قرآن بیان میدارد یکی از علت ها و ماموریت های اصلی پیامبران،تزکیه و ارائه برنامه خودسازی به مردم است.
«رَبَّنَا وَابْعَثْ فِیهِمْ رَسُولا مِنْهُمْ یتْلُو عَلَیهِمْ آیاتِک وَیعَلِّمُهُمُ الْکتَابَ وَالْحِکمَةَ وَیزَکیهِمْ إِنَّک أَنْتَ الْعَزِیزُ الْحَکیمُ» (آیه 129 سوره بقره)
پروردگارا، در میان آنان رسولی از خودشان برانگیز که بر آنان تلاوت آیات تو کند و آنان را علم کتاب و حکمت بیاموزد و آنها را تزکیه کند، که تو بر هر کار که خواهی قدرت و علم کامل داری.
همچنان در آیه دیگری که میفرماید:
«کمَا أَرْسَلْنَا فِیکمْ رَسُولا مِنْکمْ یتْلُو عَلَیکمْ آیاتِنَا وَیزَکیکمْ وَیعَلِّمُکمُ الْکتَابَ وَالْحِکمَةَ وَیعَلِّمُکمْ مَا لَمْ تَکونُوا تَعْلَمُونَ» (آیه 151 سوره بقره)
چنانکه در میان شما رسولی از خودتان فرستادیم که آیات ما را برای شما تلاوت میکند و شما را تزکیه کند و به شما تعلیم کتاب و حکمت میدهد و آنچه را نمیدانید به شما میآموزد.
همانطور که متوجه شدید یکی از رسالت های پیامبران این است که به تزکیه و خودسازی انسان ها کمک کند و آنها را از پلیدی ها دور کنند و این موضوع در کنار تلاوت آیات و دادن علم کتاب و حکمت آمده است که نشان از اهمیت بالای این موضوع است.اگر میخواهید با اهمیت و فواید خودسازی بیشتر آشنا شوید،حتما مقاله فواید خودسازی را مطالعه نمایید.
اگر خودسازی نباشد چه میشود؟ – خودسازی در قرآن
یکی از نکات مهمی که قرآن درباره خودسازی به آن اشاره دارد،مسئله عواقب و پیامدهای نداشتن خودسازی و پاکی روح و نفس است.در این رابطه خداوند متعادل در آیه 17 و 18 سوره نازعات نکته مهمی را بیان میدارد:
«اذْهَبْ إِلَی فِرْعَوْنَ إِنَّهُ طَغَی فَقُلْ هَلْ لَک إِلَی أَنْ تَزَکی»
به سوی فرعون برو که او سخت به راه طغیان رفته است،پس بگو: میل داری که تزکیه شوی؟
در این آیه به پیامبر خدا دستور داده میشود که به سمت فرعون برود و او را به تزکیه دعوت نماید.در این آیه طغیان در مقابل تزکیه آورده شده است پس مشخص میشود که در نبود خودسازی و تزکیه حتما طغیان و سرکشی رخ میدهد و این را میتوان خاصیت نفس های ساخته نشده دانست.پس میتوان نتیجه گرفت که اگر انسان ها قدمی برای خودسازی خود بر ندارند و یا اینکه مسیر و مراحل خودسازی را به درستی طی نکنند، به صورت طبیعی به سمت طغیان در برابر خداوند و حتی جامعه و مردم پیش خواهند رفت.
نتیجه خودسازی چیست؟ – خودسازی در قرآن
خداوند متعال در آیات دیگری از قرآن به نتیجه و حاصل خودسازی و تزکیه اشاره میفرماید که در صورت خودسازی چه اتفاقی میافتد؟ این موضوع در دو آیه از قرآن کریم مورد بحث واقع شده است:
آیه 14 سوره اعلی:«قَدْ أَفْلَحَ مَنْ تَزَکی»
آیه 10 سوره شمس:«قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَکاهَا وَقَدْ خَابَ مَنْ دَسَّاهَا»
در این آیات بیان میشود که فلاح و پیروزی و موفقیت نصیب کسانی میشود که در راه تزکیه و خودسازی شخصیتی قدم برداشته اند.افلح در کتاب های لغت به معنی دست یابی به مقصود ترجمه شده است(مفردات راغب) و تزکی از کلمه زکی بر وزن تفعل است که اشاره به سختی و مشقتی است که در راه تزکیه باید بر جان خرید،پس میتوان اینطور نتیجه گرفت که قانون خداوند و وعده قطعی الهی -با توجه به کلمه قد- موفقیت (که میتواند مادی یا معنوی باشد) نصیب کسانی خواهد شد که در راه پاکی خودشان زحمت کشیده اند و خودسازی کرده اند.
چگونه خودسازی ممکن میشود؟ -خودسازی در قرآن
نکته و مورد بسیار مهم دیگری که قرآن درباره خودسازی و تزکیه به آن اشاره دارد این است که:تزکیه و خودسازی تنها زیر سایه فضل و رحمت خداوند است که ممکن میشود و اگر این فضل و رحمت نباشد،تزکیه ای اتفاق نخواهد افتاد.قرآن در آیه 21 سوره نور میفرماید:
«وَلَوْلا فَضْلُ اللَّهِ عَلَیکمْ وَرَحْمَتُهُ مَا زَکا مِنْکمْ مِنْ أَحَدٍ أَبَدًا وَلَکنَّ اللَّهَ یزَکی مَنْ یشَاءُ وَاللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ»
و اگر فضل و رحمت خدا شامل شما نبود احدی از شما تزکیه نخواهید شد، لیکن خدا هر کس را میخواهد تزکیه میکند و خدا شنوا و داناست.
همانطور که در این آیه شریفه میبینید،تنها فضل و رحمت خداست که عامل تزکیه انسان است و اگر لحظه ای این فضل و رحمت از انسان برداشته شود،بدون شک دچار ناپاکی و خطا خواهد شد.یک نکته دقیق دیگری که در این آیه است،اشاره به سمیع و علیم بودن خداست که توجه به شنونده و بیننده بودن خدا میتواند در راه خودسازی و تزکیه کمک زیادی به انسان ها بکند چرا که وقتی همیشه خداوند را ناظر اعمال و شنونده گفتارمان بدانیم،خیلی بهتر و راحت تر میتوانیم تزکیه و خودسازی را انجام بدهیم.برای این که شروع خودسازی را به درستی انجام دهید،نیاز اساسی به فضل خدا و همچنین انجام فعالیت های مهمی دارید که سبب خودسازی و تزکیه شما شود؛با مطالعه مقاله تمرینات خودسازی میتوانید با چندین مورد مهم از این فعالیت ها آشنا شوید.
شناخت نفس برای خودسازی در آیات قرآن
شناخت نفس و عملکرد آن برای خودسازی بسیار اهمیت دارد.تا وقتی ما نفس خود و عملکرد آن را نشناسیم،نمیتوانیم به خوبی با آن کنار بیاییم و از نقاط ضعف و قوتش آگاه باشم و در نتیجه خودسازی که در واقع همان تزکیه نفس است را نمیتوانیم به خوبی به انجام برسانیم.خداوند متعال در یکی از آیات قرآن به خوبی عملکرد و علاقه های نفس را بر میشمارد که دانستن آن میتواند در راه خودسازی کمک بزرگی به ما بکند:
زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَوَاتِ مِنَ النِّسَاءِ وَالْبَنِينَ وَالْقَنَاطِيرِ الْمُقَنْطَرَةِ مِنَ الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ وَالْخَيْلِ الْمُسَوَّمَةِ وَالْأَنْعَامِ وَالْحَرْثِ ۗ ذَٰلِكَ مَتَاعُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا ۖ وَاللَّهُ عِنْدَهُ حُسْنُ الْمَآبِ
آیه 14 سوره آل عمران
دوستىِ خواستنيها[ى گوناگون] از: زنان و پسران و اموال فراوان از زر و سيم و اسبهاى نشاندار و دامها و كشتزار[ها] براى مردم آراسته شده، [ليكن] اين جمله، مايه تمتّع زندگى دنياست، و [حال آنكه] فرجام نيكو نزد خداست.
همانطور که در این آیاه مشاهده کردید،از مهم ترین اموری که نفس انسان به آنها علاقه مند است این 6 مورد هستند که اساس تمامی گناهان و پلیدی ها را میتواند شکل دهند.علاقه افراطی به این شهوات،میتواند زمینه ساز بسیاری از خطاها باشد و دانستن و کنترل شهوات اصلی که این موارد باشند،میتواند در رشد و خودسازی انسان کمک بزرگی کند.
خودسازی بر اساس آیه علیکم انفسکم
یکی از آیات قرآن کریم که دارای تفسیر و معنایی مشکل است،آیه 105 سوره مائده است که دارای نکات مهمی در رابطه با خودسازی است.
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ ۖ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ ۚ إِلَى اللَّهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيعًا فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ
اى كسانى كه ايمان آوردهايد، به خودتان بپردازيد. هر گاه شما هدايت يافتيد، آن كس كه گمراه شده است به شما زيانى نمىرساند. بازگشت همه شما به سوى خداست. پس شما را از آنچه انجام مىداديد، آگاه خواهد كرد.
بر اساس شان نزول و تفاسیر قرآن اینطور به نظر میاید که زمانی که شما نتیجه ای برای امر و نهی خود نسبت به دیگران نمیبینید و اطمینان دارید که دیگر اثر نمیکند باید به خود بپردازید و خودتان را از آلوده شدن به پلیدی ها حفظ نمایید.نکته مهم دیگری که میتوان از این آیه برداشت کرد این است که وقتی اغلب جامعه دچار آلودگی هستند،مجوز این نیست که ما نیز آلوده شویم چرا که طبق آیه آلودگی دیگران مجوز آلودگی ما نیست.
نقش خود قرآن در خودسازی
قرآن کریم درآیات مختلفی خودش و تلاوت آیاتش را نیز وسیله ای برای خودسازی و تزکیه نفس میداند،مثلا در سوره بقره بیان شده است که:
كَمَا أَرْسَلْنَا فِيكُمْ رَسُولًا مِنْكُمْ يَتْلُو عَلَيْكُمْ آيَاتِنَا وَيُزَكِّيكُمْ وَيُعَلِّمُكُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَيُعَلِّمُكُمْ مَا لَمْ تَكُونُوا تَعْلَمُونَ
آیه 151 سوره بقره
همچنان كه پيامبرى از خود شما را بر شما فرستاديم تا آيات ما را برايتان بخواند و شما را پاكيزه گرداند و كتاب و حكمت آموزد و آنچه را كه نمىدانستيد به شما ياد دهد.
اگر کمی در این آیه تامل کنید متوجه خواهید شد که خداوند میفرماید “ما لم تکونوا تعلمون” یعنی آیات قرآن کریم علاوه بر تزکیه و خودسازی چیزهایی را به شما یاد میدهد که هرگز نمیتوانستید یاد بگیرید.
قرآن کریم مشابه همین بیان را که قرآن را وسیله ای برای تزکیه میداند،در آیات دیگری نیز بیان داشته است.آیاتی مثل 129سوره بقره،164 سوره آل عمران، و 2 سوره جمعه.
خودسازی ظاهری و زبانی – خودسازی در قرآن
در قرآن کریم آیاتی دیده میشود که خدا از تزکیه کردن،انسان را باز میدارد و دستور میدهد که خودتان را تزکیه نکنید؛اما این آیات دقیقا به چه چیزی اشاره دارند؟خداوند در آیات 49 سوره نساء و 32 سوره نجم میفرماید:
«أَلَمْ تَرَ إِلَی الَّذِینَ أَنْفُسَهُمْ بَلِ اللَّهُ یزَکی مَنْ یشَاءُ وَلا یظْلَمُونَ فَتِیلا»
نمیبینی آنان را که دعوی تزکیه کنند؟ خداست که هر که را خواهد از رذائل پاک و منزّه دارد، و به قدر فتیلی (رشته خرما) به کسی ستم نشود.
«فَلا تُزَکوا أَنْفُسَکمْ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ اتَّقَی»
خودرا تزکیه نکنید، او به حال هر که متّقی (و در خور ستایش) از شما داناتر است.
وقتی به تفاسیر و شان نزول این آیات رجوع میکنیم میفهمیم که مراد از تزکیه در این آیات خودستایی و خود را خوب نشان دادن است،بنابراین خداوند به انسان ها دستور میدهد که از خودستایی بپرهیزند چرا که او خودش بهتر میداند که چه کسی پاک و پاکیزه است و چه کسی در راه خودسازی قدم برداشته است؟ علامه طباطبایی در تفسیر این آیه می نویسد که راغب بیان داشته تزکیه انسان دو نوع است اول، با فعل که خیلی خوب و پسندیده است دوم به صورت زبانی، چون مدح كردن انسان از خود، هم از نظر عقل و هم از نظر شرع قبيح است، و به همين جهت وقتى از حكيمى پرسيدند آن چه عملى است كه با اين كه حق است زشت است ؟ گفت : اين كه كسى خود را به كمالى كه دارد ستايش كند.خودستایی میتواند ریشه در عدم داشتن خودسازی اخلاقی است که عقلا و شرعا ضد اخلاق پسندیده است.
تاثیر صدقه در خودسازی
یکی از مسائلی که نقاط ضعف بیشتر انسان ها است و دلکندن از آن بسیار مشکل است،مسائل مالی است.اگر کسی بتواند به خاطر خداوند و کمک به مردم،چشم از امول و زینت های دنیوی بپوشاند،میتواند رشد زیادی در امر خودسازی و تزکیه نفس نماید.در همین رابطه در قرآن آیاتی داریم که به تاثیر صدقع و زکات در تزکیه و خودسازی نفس اشاره مینماید:
خُذْ مِنْ أَمْوَالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَتُزَکیهِمْ بِهَا…
توبه/103
از دارایی های مردم صدقه دریافت کن و بدین وسیله ایشان را تطهبر و تزکیه بنما
و همچنین در آیه دیگری نیز اشاره به رابطه تقوا ، صدقه و خودسازی میشود:
وَسَیجَنَّبُهَا الأتْقَی الَّذِی یؤْتِی مَالَهُ یتَزَکی
لیل/17، 18
از آن آتش دوزخ دور خواهد بود آدمی متّقی و پارسا که مالش را در راه خدا انفاق می کند
همانطور که در این آیات مشاهده کردید،رابطه مستقیمی بین دادن صدقه و خرج مال دنیا در راه خدا و تزکیه خودسازی وجود دارد و این کار میتواند یکی از راه کاهای عملی برای رسیدن به مقام خودسازی و تزکیه باشد.
موانع خودسازی از منظر قرآن
شناخت موانع و آسیب شناسی در هر امری از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است چرا که بدون آسیب شناسی ممکن است تمامی زحمات انسان از بین برود و با وجود تلاش های بسیار، اثری از نتیجه ظاهر نشود؛ همانند انبار گندمی که موش به آنجا رخنه کرده است.
اول ای جان دفع شر موش کن *** وانگهان در جمع گندم جوش کن
مثنوی معنوی
بر همین اساس قرآن کریم آیاتی دارد که به مهم ترین موانعی که جلوی خوسازی و رشد انسان را میگیرد،اشاره مینماید.
1 – همراهی با شیطان
اولین دشمن انسان شیطان بوده است و اگر انسان توجه نداشته باشد و همگام با وسوسه های شیطان پیش برود،مطمئنا به گمراهی کشیده خواهد شد.همانطور که قرآن کریم میفرماید:
كُتِبَ عَلَيْهِ أَنَّهُ مَنْ تَوَلَّاهُ فَأَنَّهُ يُضِلُّهُ وَيَهْدِيهِ إِلَىٰ عَذَابِ السَّعِيرِ
آیه 4 سوره حج
بر او (شیطان) نوشته شده که هر کس ولایتش را بر گردن نهد، بطور مسلّم گمراهش میسازد، و به آتش سوزان راهنماییش میکند!
2-دوستان و اطرافیان نامناسب
دوستان و نزدیکان انسان،تاثیر مستقیمی در شقاوت و یا سعادت هر فردی دارند،چرا که آنها بیشترین تاثیر گذاری را در وجود انسان دارند.بنا بر همین اساس قرآن کریم بیان میدارد:
وَ یَوْمَ یَعَضُّ الظّالِمُ عَلى یَدَیْهِ یَقُولُ یا لَیْتَنِی اتَّخَذْتُ مَعَ الرَّسُولِ سَبِیلاً * یا وَیْلَتى لَیْتَنِی لَمْ أَتَّخِذْ فُلاناً خَلِیلاً
آیه 27 و 28 سوره فرقان
روزی که ستمگر دست خود را به دندان میگزد و میگوید: ای کاش من با فلانی دوست نبودم
3- تبعیت از هوا و هوس ها
مانع مهم دیگر برای خودسازی از نظر قرآن،تبعیت و بندگی هوس های نفسانی است.عدم کنترل هواها و هوس ها انسان را به سمت گمراهی و نابودی میکشاند.
وَلَا تَتَّبِعِ الْهَوَىٰ فَيُضِلَّكَ عَنْ سَبِيلِ اللَّه
آیه 26 سوره ص
از هوی و هوس پیروی مکن که تو را از راه خدا باز میدارد
اگر میخواهید مسیر خودسازی را پیش بروید باید به موانع و خطر های مسیر آگاه باشید تا کمتر دچار لغزش و خطا بشوید.این موارد از مهم ترین موانع مسیر خودسازی و رشد هستند که قرآن کریم به آنها اشاره داشته است.اگر میخواهید با موانع و آفات خودسازی بیشتر آشنا شوید،توصیه میکنیم مقاله موانع خودسازی را حتما مطالعه بفرمایید.
مراقبت از چشم و پاکدامنی در خودسازی
یکی دیگر از مواردی که در قرآن کریم به آن تاکید شده است،مراقبت انسان از چشم و پاکدامنی است.این مسئله تاثیر بسیار زیادی در پاکی نفس و خودسازی دارد.خداوند در قرآن کریم میفرماید:
قلْ لِلْمُؤْمِنِینَ یغُضُّوا مِنْ أَبْصَارِهِمْ وَیحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ ذَلِک أَزْکی لَهُمْ إِنَّ اللَّهَ خَبِیرٌ بِمَا یصْنَعُونَ
نور / 30
به مؤمنان بگو از نامحرم چشم بپوشند و فرج بپوشانند. اگر چنین کنند برایشان پاکیزه تر و سودمند تر است و خداوند از آنچه می سازید، آگاه می باشد.
چشم یکی از ورودی های مهم انسان است و تمامی دیدنی ها تاثیر مستقیمی بر روی نفس و جان انسان میگذارند،همانطور که در این آیه مطرح شده است حفظ چشم و پاکدامنی از دلایل مهم پاکیزگی انسان است.نداشتن چشم پوشی از نا محرمان و عدم رعایت عفت و پاکدامنی نه تنها میتواند روح و روان خود شخص را نابود کند،بلکه تاثیرات مخربی در خانواده و جامعه بر جای خواهد گذاشت.
رابطه عمل صالح با خودسازی در قرآن
ایمان به خداوند و انجام عمل صالح یکی دیگر از مسائلی است که در قرآن به آن اشاره شده است و از عواملی نامبرده شده که سبب میشود بهشت به انسان هدیه شود و باعث تزکیه و پاکی انسان میشود.
وَمَنْ يَأْتِهِ مُؤْمِنًا قَدْ عَمِلَ الصَّالِحَاتِ فَأُولَٰئِكَ لَهُمُ الدَّرَجَاتُ الْعُلَىٰ * جَنَّاتُ عَدْنٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا ۚ وَذَٰلِكَ جَزَاءُ مَنْ تَزَكَّىٰ
طه 75 و 76
و هر کس به خدای خود مؤمن باشد و با اعمال صالح بر او وارد شود اجر آنها هم عالیترین درجات بهشتی است.بهشتهاى جاويدان كه در آن نهرها روان است، و همواره در آنجا باشند. و اين است پاداش آنان که تزکیه و خودسازی کرده اند.
عبارت عمل صالح مکرراً در قرآن ذکر شده و اغلب با ایمان همراه شده است.این موضوع روشن میکند که تاثیر واقعی و مؤثر اعمال صالح زمانی است که با ایمان خالص همراه شود.
خوف از مقام خدا در خودسازی در قرآن
ترس از مقام و منزل و منزلت خداوند متعال میتواند یکی از مهم ترین عوامل برای خودسازی و تزکیه نفس باشد.همانطور که قرآن کریم میفرماید:
وَ أَمَّا مَنْ خافَ مَقامَ رَبِّهِ وَ نَهَي النَّفْسَ عَنِ الْهَوي – فَإِنَّ الْجَنَّةَ هِيَ الْمَأْوي
نازعات، 40 و 41
بهشت جایگاه کسانی است که از مقام و منزلت پروردگارش ترسنده و در مقابل هوا و هوس خود مقاومت کرده است.
کسی که عظمت و جایگاه خداوند را در نظر داشته باشد،قطعا خیلی بهتر میتواند با هواهای نفسانی اش مخالفت بورزد و این فعل میتواند یک عامل مهم در جهت خودسازی او باشد.
نتیجه گیری خودسازی در قرآن
همانطور که در این مقاله مطالعه کردید،مسئله خودسازی و تزکیه نفس بارها و بارها در قرآن ذکر شده و این مسئله نشان دهنده اهمیت بالای این موضوع است.بنابراین مهم است که انسان برای خودسازی خودش برنامه ای در زندگی داشته باشد و این مسئله را در زندگانیش جاری بسازد تا به موفقیت های دنیوی و اخروی دست پیدا کند. کتابهای زیادی در زمینه ی خودسازی وجود دارد که ما در مقاله کتابهای خودسازی به معرفی آنها پرداخته این ولی نکته قابل توجه اینست که همانطور که در قرآن ذکر شد خودسازی و تزکیه بدون رحمت و فضل الهی ممکن نخواهد بود بنابراین از خداوند کمک بخواهید که در این مسئله مهم به شما یاری برساند و شما را برای رسیدن خودسازی معنوی و مادی کمک رساند.




6 پاسخ
خیلی ممنون.مقاله خوب و جالبی بود
فقط یک سوالی داشتم:اگه سنی از ما گذشته باشه و هنوز به حقیقت نرسیده باشیم،آیا ممکنه به سعادت دست پیدا کنیم و یا این که با گذشتن سن دیگه سخت میشه؟؟در ضمن اگه کتابی هم تو این زمینه هست خوشحال میشم بهم معرفی کنید.
ممنون از نظر و دیدگاهتون.
درسته که با بالا رفتن سن خودسازی و تهذیب نفس مشکل میشود ولی غیر ممکن نیست،عده ایاز عرفا و بزرگان بودن که بعد از 40 سالگی در راه حقیقت وارد شدن.پس نباید از لطف خدا نا امید باشید.برای خودسازی هم بهترین کتاب قرآن است ولی اگر میخواهید به منابع دیگری هم دست پیدا کنید میتوانید مقاله بهترین کتاب های خودسازی را مطالعه نمایید که تو این مقاله لیست جامعی از بهترین کتاب های خودسازی معرفی شده است.
وقتتون بخیر
به نظر من برای خودسازی چون کار مشکلی است باید صبر و استقامت زیادی به خرج داد.همونطور که تو قرآن اومده «وَ اصبِر عَلى ما أَصابَکَ إِنَّ ذلِکَ مِن عَزمِ الأُمورِ» مخصوصا تو این زمانه که همه میخوان دین و اعتقادات رو از ما بگیرن
خیلی ممنون از نظر خوبتون در مثاله خودسازی در قرآن
بله خودسازی امر مشکلی است که در قرآن نیز به صبر و استقامت در امورات توصیه زیادی شده و باید انسان انگیزه خودش را حفظ نماید
ممون از این مقاله جامع
یه جایی از مقاله گفتید که کسی که ولایت شیطان را بپذیرد به خودسازی نمیرسه.ممنون میشم بگید که منظور از ولایت شیطان چیه؟؟
خیلی متشکریم که نظر خودتون رو برای ما در مقاله خودسازی در قرآن ارسال کردید.
ولایت به معنی سرپرستی و دوستی است.پس اگر کسی دوست و سرپرستی شیطان را برای خودش قبول کند،بطور قطع شیطان اجازه نمیدهد که به راه خودسازی و رستگاری پیش برود